Tho Tu?ng Chàng Lía

S ch n y do Gi Sư sưu tầm v giới thiệu lần đầu ti n. Đ y cũng l một kiệt t c N m Miền Trung thế kỷ 18, theo nhận định của Gi Sư. T c phẩm m qu vị đang c tr n tay l do GS Nguyễn Văn S m giới thiệu, phi n m; được học giả Nguyễn Hiền T m đ nh ch nh, viết Bạt; v phần ch nh l từ bản N m cung cấp bởi học giả Trương Ngọc Tường.

...

Bản văn Truyện Ch ng L a, hay Văn Doan Diễn Ca thực sự kh ng thuần t y văn học, theo nghĩa ch ng ta thường nghĩ về Truyện Kiều hay Chinh Phụ Ng m Kh c. Trong khi Truyện Kiều của Nguyễn Du v Chinh Phụ Ng m của Đặng Trần C n được biết ch nh x c t n t c giả, th Truyện Ch ng L a kh ng thể biết t c giả l ai. Trong khi Truyện Kiều v Chinh Phụ Ng m được s ng t c cho nền văn h a đọc, th Truyện Ch ng L a được soạn ra để phục vụ cho nền văn h a s n khấu.

Ng ỳ h m nay, ch ng ta kh ng biết ch nh x c ai l t c giả những d ng thơ N m n y, thể văn m Gi o Sư Nguyễn Văn S m gọi l thơ tuồng, trong đ người h t thơ qua nhiều đời đ pha lẫn v o c c thể văn cho th ch hợp với tr nh diễn s n khấu, như c c h nh thức: n i, h t nam, h t kh ch, than thở... của h t bội.

...

To n bộ b i d i 3 kỳ của Qu ch Tấn kh ng hề n u nghi vấn n o về Ch ng L a c mặt tr n đời n y hay kh ng. V từng d ng chữ của họ Qu ch đều như x c minh rằng, đ ng l c Ch ng L a hiệp sĩ o vải trong lịch sử như thế.

...

...Cuốn s ch "Người H ng B nh Định Nổi Loạn Tru ng M y" do GS Nguyễn Văn S m sưu tầm v giới thiệu đ lần đầu ti n đưa một văn bản thơ tuồng, từ nền văn học s n khấu của d n gian trở về dạng văn bản đọc, th ch nghi với ng n ngữ c thể hiểu được cho người thời nay.

Kh ng c g tuyệt vời hơn l khi t m hiểu về một hiệp sĩ o vải (n i theo Qu ch Tấn) đ bị nhiều triều đ nh qua 3 thế kỷ x a t n ra khỏi ch nh sử... thậm ch , tới như đời nay, Mộ Ch ng L a ở Tru ng M y cũng c n bị bỏ qu n.

Nhưng c một tượng đ i v h nh của Ch ng L a vẫn c n được lưu giữ trong l ng người. Thời xưa th , h nh ảnh Ch ng L a được giữ qua thơ tuồng h t n i, lưu diễn qua c c s n khấu l ng x m. V b y giờ, h nh ảnh Ch ng L a lưu giữ qua nền văn h a đọc, qua cuốn s ch m Gi o Sư Nguyễn Văn S m đ sưu tầm, giới thiệu v bổ ch nh một c ch tuyệt vời.

...

Phan Tấn Hải

(sinh vi n cũ của Gi o Sư Nguyễn Văn S m thời Đại Học Văn Khoa S i G n trước 1975)